Dernek Nasıl Kurulur? Adım Adım Yasal Kuruluş Rehberi

Dernek Nasıl Kurulur sorusu, sivil toplum faaliyetlerinde bulunmak, toplumsal projeler geliştirmek ve ortak bir amaç doğrultusunda kurumsal bir yapı oluşturmak isteyen kişilerin en çok araştırdığı konular arasındadır. Türkiye’de derneklerin kuruluşu ve faaliyetleri Türk Medeni Kanunu ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu kapsamında düzenlenmiştir. Dernek kurmak isteyen en az yedi gerçek veya tüzel kişi, hukuka uygun ortak bir amaç etrafında bir araya gelerek kuruluş işlemlerini başlatabilir.

Ancak dernek kuruluşu yalnızca birkaç evrak hazırlayıp ilgili kuruma teslim etmekten ibaret değildir. Dernek tüzüğünün doğru oluşturulması, ilk genel kurulun zamanında yapılması, üyelik kayıtlarının tutulması, mali işlemlerin düzenlenmesi ve yıllık bildirimlerin yerine getirilmesi de kuruluş sürecinin önemli parçalarıdır. Başlangıçta yapılan hatalar, ilerleyen dönemlerde dernek yöneticilerinin idari ve hukuki sorunlarla karşılaşmasına neden olabilir.

Bu rehberde dernek nasıl kurulur, dernek kurma şartları nelerdir, hangi belgeler hazırlanır, dernek tüzüğü nasıl oluşturulur ve kuruluş sonrasında hangi işlemler yapılır sorularını adım adım ele alıyoruz. Güncel resmi açıklamalar için T.C. İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü kaynaklarından da yararlanabilirsiniz.

Dernek Nedir?

Dernek; kazanç paylaşma amacı taşımaksızın, belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere en az yedi gerçek veya tüzel kişinin bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmesiyle oluşturulan tüzel kişiliğe sahip topluluktur.

Dernekler sosyal dayanışma, eğitim, kültür, çevre, spor, mesleki gelişim, yardımlaşma ve benzeri alanlarda faaliyet gösterebilir. Derneklerin gelir elde etmesi mümkündür; ancak bu gelirlerin üyeler arasında kazanç olarak paylaştırılması amaçlanamaz. Elde edilen kaynaklar, tüzükte belirtilen amaçların gerçekleştirilmesi için kullanılmalıdır.

Dernek kurma kararı alınırken öncelikle hangi amaçla faaliyet gösterileceği, kimlere hizmet verileceği ve bu faaliyetlerin nasıl sürdürüleceği belirlenmelidir. Bu kararlar, hazırlanacak dernek tüzüğünün temelini oluşturur.

Dernek Kurmak İçin Gereken Temel Şartlar

Derneklerin yasal olarak kurulabilmesi için Türk Medeni Kanunu ve ilgili mevzuatta belirlenen bazı şartların yerine getirilmesi gerekir. Genel kuruluş koşulları şu şekildedir:

• ✓ Kurucu üye sayısı: En az 7 gerçek veya tüzel kişi bir araya gelmelidir.
• ✓ Fiil ehliyeti: Kurucuların dernek kurma hakkına sahip olması ve gerekli hukuki şartları taşıması gerekir.
• ✓ Ortak amaç: Dernek, hukuka ve ahlaka aykırı olmayan belirli bir amaç doğrultusunda kurulmalıdır.
• ✓ Kazanç paylaşmama: Derneğin temel amacı üyeler arasında bireysel kazanç paylaşımı olmamalıdır.
• ✓ Yabancı kurucular: Türkiye’de yerleşme hakkına sahip yabancı gerçek kişiler de kanuni koşulları taşımaları halinde kurucu olabilir.

Bazı kamu görevlileri, kolluk kuvvetleri ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları bakımından özel kanunlarda farklı sınırlamalar bulunabilir. Bu nedenle kurucu üyelerin hukuki durumları kuruluş başvurusundan önce değerlendirilmelidir.

Dernek Kaç Kişiyle Kurulur? İlk Genel Kurulda Kaç Üye Gerekir?

Dernek kurmak için en az yedi gerçek veya tüzel kişinin bir araya gelmesi yeterlidir. Kuruluş bildirimi ve dernek tüzüğü hazırlanarak ilgili mülki idare amirliğine teslim edilir. Ancak kuruluşta yedi kişinin bulunması, derneğin ilk genel kurulunda oluşturulacak organlar için de yeterli olacağı anlamına gelmez.

Dernek Kurmak İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Dernek kuruluş başvurusunda sunulacak belgeler, kurucuların gerçek veya tüzel kişi olmasına ve kuruluşun özel koşullarına göre değişebilir. Genel kuruluş başvurusunda hazırlanması gereken temel belgeler şunlardır:

Kuruluş başvurusunda her dernek için aynı ek belgelerin isteneceği düşünülmemelidir. Tüzel kişi kurucu, yabancı kurucu veya özel nitelikli bir adres bulunması gibi durumlarda farklı belgeler gerekebilir. Güncel formlar için Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünün bildirim ve ekler sayfası incelenebilir.

Dernek Tüzüğü Nasıl Hazırlanır?

Dernek tüzüğü, kuruluşun temel çalışma kurallarını belirleyen en önemli belgedir. Derneğin hangi amaçla kurulduğunu, kimlerin üye olabileceğini, yönetim organlarının nasıl çalışacağını ve gelirlerin hangi kaynaklardan sağlanacağını açıklar. Tüzük hazırlanırken yalnızca kuruluş başvurusunun kabul edilmesi değil, derneğin ilerleyen yıllardaki faaliyetleri de dikkate alınmalıdır.

Türk Medeni Kanunu’nun 58. maddesi ve ilgili mevzuat kapsamında dernek tüzüğünde bulunması gereken başlıca unsurlar şunlardır:

• ✓Derneğin adı ve merkezi
• ✓Derneğin amacı ve bu amacı gerçekleştirmek için sürdürülecek çalışma konuları
• ✓Üyeliğe kabul, üyelikten ayrılma ve üyelikten çıkarılma koşulları
• ✓Genel kurulun oluşumu, toplantı zamanı ve çağrı usulleri
• ✓Genel kurulun görev ve yetkileri ile oy kullanma esasları
• ✓Yönetim ve denetim kurullarının görevleri, yetkileri ve çalışma yöntemleri
• ✓Organların asıl ve yedek üye sayıları ile seçim yöntemleri
• ✓Derneğin gelir kaynakları ve üyelik aidatlarının belirlenme şekli
• ✓İç denetim yöntemi ve borçlanma usulleri
• ✓Tüzük değişikliğinin nasıl yapılacağı
• ✓Derneğin feshi ve tasfiye işlemleri

Dernek İsmi Nasıl Olmalı?

Dernek adı seçilirken kuruluş amacı ve faaliyet alanı dikkate alınmalıdır. Kullanılacak ismin başka bir dernekle karışıklığa yol açmaması ve mevzuata uygun olması önemlidir. Türk, Türkiye, Cumhuriyet, Millî, Mustafa Kemal, Atatürk, Şehit ve Gazi gibi bazı kelimelerin dernek adında kullanılabilmesi için ilgili mevzuat kapsamında izin alınması gerekebilir.

Ayrıca mahkeme kararıyla kapatılmış derneklerin adları veya bunları çağrıştıran ayırt edici işaretler bakımından yasal sınırlamalar bulunabilir. Bu nedenle kuruluş belgeleri hazırlanmadan önce dernek adı ve gerekli izinler kontrol edilmelidir.

Dernek Merkezi Nerede Olabilir? Adres Şartları Nelerdir?

Derneklerin bir yerleşim yeri bulunmalıdır. Dernek merkezi olarak kullanılacak adres, tüzükte ve kuruluş bildiriminde gösterilir. Bu adres kiralanmış bir iş yeri, derneğe veya başka bir kişiye ait uygun bir taşınmaz ya da mevzuata uygun başka bir yer olabilir.

Apartman içerisindeki mesken niteliğinde bir bağımsız bölümün dernek merkezi olarak kullanılması planlanıyorsa Kat Mülkiyeti Kanunu ve ilgili düzenlemeler kapsamında kat maliklerinin onayının gerekip gerekmediği değerlendirilmelidir. Bu nedenle kira sözleşmesi yapılmadan önce taşınmazın tapu niteliği ve kullanım koşulları kontrol edilmelidir.

Dernek adresinin değişmesi halinde ilgili bildirimlerin de yasal süreleri içinde yapılması gerekir. Kuruluş sırasında bildirilen adresin fiilen kullanılabilir ve resmi tebligat alınabilir durumda olması önemlidir.

Dernek Nasıl Kurulur? Kuruluş Aşamaları

Dernek kuruluş işlemlerinin doğru sırayla yürütülmesi, başvuru sürecinde yaşanabilecek eksiklikleri azaltır. Genel kuruluş süreci aşağıdaki adımlardan oluşur:

1. Kuruluş amacını belirleyin

Öncelikle derneğin hangi amaçla kurulacağı, hangi faaliyetleri gerçekleştireceği ve kimlere yönelik çalışacağı kararlaştırılmalıdır. Bu bilgiler tüzüğün hazırlanmasında temel alınır.

2. Kurucu üyeleri belirleyin

Dernek kuruluşu için en az yedi kurucu gerekir. Kurucuların gerekli hukuki şartları taşıması ve kimlik bilgilerinin kuruluş bildiriminde doğru gösterilmesi önemlidir.

3. Dernek adını ve merkezini kararlaştırın

Derneğin adı ve merkezi tüzükte açıkça belirtilmelidir. İzin gerektiren kelimeler, mevcut dernek isimleri ve adresin kullanım koşulları başvuru öncesinde kontrol edilmelidir.

4. Dernek tüzüğünü hazırlayın

Tüzükte kanunun zorunlu tuttuğu bütün unsurlar bulunmalıdır. Derneğin ileride yapmayı planladığı faaliyetler, üyelik yapısı, organları ve gelir kaynakları da bu aşamada değerlendirilmelidir.

5. Kuruluş bildirimi ve ek belgeleri tamamlayın

Kuruluş bildirimi, kurucuların bilgileriyle doldurulur ve gerekli imzalar tamamlanır. Tüzel kişi veya yabancı kurucular gibi özel durumlar varsa ilgili ek belgeler de hazırlanır.

6. Kuruluş başvurusunu teslim edin

Kuruluş bildirimi, tüzük ve gerekli belgeler derneğin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki mülki idare amirliğine teslim edilir. Uygulamada başvuru işlemleri İl veya İlçe Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü üzerinden yürütülür.

7. Kuruluş sonrası işlemleri planlayın

Kuruluş belgelerinin teslim edilmesiyle dernek tüzel kişilik kazanır. Ancak ilk genel kurul, defterlerin tutulması, DERBİS işlemleri ve diğer bildirimler için ayrıca hazırlık yapılmalıdır.

Dernek Kuruluşundan Sonra İlk Genel Kurul Ne Zaman Yapılır?

Dernek kuruluş bildirimi ve ekleri, ilgili mülki idare amirliği tarafından incelenir. Kuruluş belgelerinde kanuna aykırılık veya eksiklik tespit edilmesi halinde kuruculara yazılı bildirim yapılır ve mevzuatta belirtilen süre içinde eksikliklerin giderilmesi istenir.

Kuruluş belgelerinde kanuna aykırılık veya eksiklik bulunmadığının ya da tespit edilen eksikliklerin giderildiğinin derneğe yazılı olarak bildirilmesini izleyen altı ay içinde ilk genel kurul toplantısı yapılmalı ve zorunlu dernek organları oluşturulmalıdır.

İlk genel kurulda yönetim ve denetim kurulları seçilir. Toplantı çağrısı, gündem, üye listesi, toplantı tutanağı ve seçim işlemleri dernek tüzüğüne ve ilgili mevzuata uygun şekilde hazırlanmalıdır.

Dernek Kurulduktan Sonra Yapılması Gerekenler

Derneğin tüzel kişilik kazanması, idari ve mali yükümlülüklerin sona erdiği anlamına gelmez. Kuruluş sonrasında dernek yönetiminin düzenli olarak takip etmesi gereken birçok işlem bulunur.

• ✓İlk genel kurul: Kanuni süre içinde yapılmalı ve zorunlu organlar oluşturulmalıdır.
• ✓Genel kurul sonuç bildirimi: Seçilen organlar ve alınan kararlarla ilgili bildirimler zamanında yapılmalıdır.
• ✓Defterlerin tutulması: Derneğin faaliyetlerine ve muhasebe esaslarına uygun kayıtlar düzenli şekilde işlenmelidir.
• ✓Üye kayıtları: Üyelik başvuruları, kabul kararları ve üyelikten ayrılma işlemleri kayıt altına alınmalıdır.
• ✓Gelir ve gider belgeleri: Derneğin mali işlemleri uygun belgelerle tevsik edilmelidir.
• ✓Yıllık beyanname: Dernek beyannamesi ilgili dönem için belirlenen yasal süre içinde verilmelidir.
• ✓İç denetim: Derneğin faaliyetleri ve mali işlemleri tüzük ve mevzuata uygun şekilde denetlenmelidir.
• ✓Adres ve organ değişiklikleri: Yönetim, denetim, adres ve benzeri değişiklikler için gerekli bildirimler yapılmalıdır.

Derneklerin faaliyet alanlarına göre yardım toplama, yurt dışından yardım alma, iktisadi işletme kurma, lokal açma veya kamu kurumlarıyla proje yürütme gibi konularda ayrıca izin ve bildirim yükümlülükleri bulunabilir.

Derneklerde Tutulması Gereken Defterler

Dernekler, tabi oldukları muhasebe esaslarına göre belirli defterleri tutmakla yükümlüdür. Defterlerin türü ve kayıt yöntemi, derneğin işletme hesabı veya bilanço esasına göre defter tutmasına bağlı olarak değişebilir.

İşletme hesabı esasına göre tutulan temel defterler

• ✓Karar Defteri: Yönetim kurulu tarafından alınan kararlar tarih ve numara sırasıyla kaydedilir.
• ✓Üye Kayıt Defteri: Derneğe kabul edilen üyelerin kimlik ve üyelik bilgileri işlenir.
• ✓Evrak Kayıt Defteri: Derneğe gelen ve dernekten gönderilen evraklar kayıt altına alınır.
• ✓İşletme Hesabı Defteri: Derneğin gelir ve giderleri ilgili kayıt düzenine göre işlenir.

İsteğe bağlı tutulabilen defterler

Mevzuat çerçevesinde demirbaş, alındı belgesi kayıt ve envanter defterleri gibi bazı defterlerin tutulması isteğe bağlı olabilir. Bu defterlerin kullanılması tercih edildiğinde ilgili kayıt ve tasdik kurallarına uyulmalıdır.

Bilanço esasına göre defter tutma

Bilanço esasına geçen dernekler, ilgili mevzuatta belirtilen muhasebe ve defter düzenine göre kayıt tutar. Kamu yararına çalışan dernekler ve mevzuatta belirlenen gelir sınırını aşan dernekler bakımından bilanço esasına geçme zorunluluğu doğabilir. Bu nedenle her dernek için aynı defter listesinin geçerli olduğu düşünülmemelidir.

DERBİS Nedir? Dernekler Bilgi Sistemi Nasıl Kullanılır?

DERBİS, Dernekler Bilgi Sistemi’nin kısaltmasıdır. Derneklerin çeşitli bildirim ve işlemlerini elektronik ortamda gerçekleştirebildiği sistemdir. Dernek beyannamesi, genel kurul sonuç bildirimi ve mevzuatta elektronik ortamda yapılması öngörülen diğer işlemler bu sistem üzerinden yürütülebilir.

Sisteme erişim için yetkili kişilerin kullanıcı ve şifre işlemlerinin tamamlanması gerekir. Dernek yönetimi, DERBİS üzerinden yapılan işlemlerin doğru ve zamanında tamamlanmasından sorumludur. Şifre alınmış olması, derneğin bütün bildirim yükümlülüklerinin kendiliğinden yerine getirildiği anlamına gelmez.

Dernek Kurma Maliyeti 2026

Dernek kuruluşu için her durumda ödenmesi gereken sabit bir devlet kuruluş harcı bulunmaz. Ancak bu durum dernek kurmanın hiçbir gideri olmadığı anlamına gelmez. Kuruluş ve faaliyete geçiş sürecinde farklı masraflar ortaya çıkabilir.

• ✓Noter ve defter tasdik giderleri
• ✓Kırtasiye, dosyalama ve belge giderleri
• ✓Dernek merkezi için kira ve depozito giderleri
• ✓Makbuz ve basılı evrak giderleri
• ✓Muhasebe ve danışmanlık hizmetleri

Dernek kuruluşundan sonra ortaya çıkacak maliyetler, faaliyet alanına, dernek merkezinin bulunduğu yere, kullanılacak defterlere ve planlanan çalışmalara göre değişir. Bu nedenle bütçe hazırlanırken yalnızca kuruluş masrafları değil, yıllık faaliyet giderleri de dikkate alınmalıdır.

Köy, Hemşehri ve Sosyal Yardımlaşma Derneği Nasıl Kurulur?

Köy, hemşehri, mezunlar, mesleki dayanışma, sosyal yardımlaşma ve kültür dernekleri için de genel kuruluş şartları geçerlidir. Bu tür derneklerde farklılık yaratan temel unsur, tüzükte belirlenen amaçlar ve gerçekleştirilecek faaliyetlerdir.

Örneğin bir köy derneği hemşehriler arasındaki dayanışmayı geliştirmeyi, sosyal yardımlaşma derneği ihtiyaç sahiplerine destek olmayı, mezunlar derneği ise belirli bir eğitim kurumundan mezun olan kişiler arasındaki iletişimi güçlendirmeyi hedefleyebilir. Bu faaliyetlerin kapsamı tüzükte açıkça belirtilmelidir.

Spor kulübü derneği nasıl kurulur?

Spor alanında faaliyet gösterecek kuruluşların hukuki yapısı ve tescil işlemleri, yürürlükteki spor mevzuatına göre ayrıca değerlendirilmelidir. Spor kulübü kurmak isteyenlerin yalnızca genel dernek kuruluş işlemlerini tamamlaması yeterli olmayabilir. İlgili spor dalı, tescil ve bildirim süreçleri de dikkate alınmalıdır.

Sosyal yardımlaşma derneği kurmak

Sosyal yardımlaşma amacıyla kurulacak derneklerde yardım faaliyetlerinin kapsamı, yararlanıcıların belirlenmesi ve gelirlerin kullanım şekli tüzükte düzenlenmelidir. Yardım toplama faaliyetleri ayrıca ilgili mevzuata tabidir. Dernek kurmuş olmak, kendiliğinden sınırsız yardım toplama yetkisi vermez.

Çocuklar Dernek Kurabilir mi? Çocuk Dernekleri Nasıl Kurulur?

Çocukların dernek kurması ve derneklere üye olması konusunda Türk Medeni Kanunu’nda özel düzenlemeler bulunmaktadır. Çocuk dernekleri, çocukların toplumsal, kültürel, sportif ve eğitim alanlarındaki gelişimlerini desteklemek amacıyla kurulabilir.

• ✓On beş yaşını bitirmiş, ayırt etme gücüne sahip küçükler, yasal temsilcilerinin yazılı izniyle çocuk dernekleri kurabilir veya bu derneklere üye olabilir.
• ✓On iki yaşını bitirmiş küçükler, yasal temsilcilerinin izniyle çocuk derneklerine üye olabilir.

Çocuk derneklerinin yönetim ve denetim organlarında görev alma konusunda özel kanuni sınırlamalar bulunmaktadır. Bu nedenle çocuk derneği kuruluşu veya çocukların üyeliği planlanıyorsa ilgili mevzuat ayrıca incelenmelidir.

Federasyon ve Konfederasyon Nasıl Kurulur?

Dernekler, ortak amaçları doğrultusunda daha geniş bir örgütlenme yapısı oluşturmak için federasyon veya konfederasyon kurabilir. Bu yapılar, derneklerin ve federasyonların ortak faaliyetlerini daha geniş ölçekte yürütmelerine olanak sağlar.

Federasyon kurulması

Federasyonlar, kuruluş amaçları aynı olan en az beş derneğin bir araya gelmesiyle kurulabilir. Kurucu derneklerin yetkili organlarından gerekli kararların alınması, federasyon tüzüğünün hazırlanması ve kuruluş belgelerinin ilgili mülki idare amirliğine teslim edilmesi gerekir.

Konfederasyon kurulması

Konfederasyonlar, kuruluş amaçları aynı olan en az üç federasyonun bir araya gelmesiyle oluşturulur. Konfederasyon kuruluşunda da tüzük, yetkilendirme kararları ve ilgili başvuru belgeleri hazırlanmalıdır.

Federasyon ve konfederasyon kuruluşları, normal dernek kuruluşundan farklı belge ve karar süreçleri içerir. Bu nedenle üst kuruluş oluşturulmadan önce kurucu kuruluşların tüzükleri ve yetki kararları birlikte değerlendirilmelidir.

Dernek Kurarken En Sık Yapılan Hatalar

Dernek kuruluşunda yapılan hatalar yalnızca başvurunun uzamasına neden olmaz. Bazı eksiklikler, dernek faaliyete başladıktan sonra da idari sorunlar ve yaptırımlarla karşılaşılmasına yol açabilir.

• ✓Hazır tüzüğü kontrol etmeden kullanmak: Başka bir derneğe ait tüzük, yeni kuruluşun amaç ve faaliyetlerine uygun olmayabilir.
• ✓Faaliyetleri eksik tanımlamak: Derneğin gerçekleştirmek istediği çalışmalar tüzükte yeterince açıklanmadığında ileride değişiklik ihtiyacı doğabilir.
• ✓İlk genel kurulu geciktirmek: İlk genel kurul için kanunda belirtilen süre takip edilmelidir.
• ✓Üye sayısını planlamamak: Yönetim ve denetim organlarının oluşturulabilmesi için yeterli sayıda üye bulunmalıdır.
• ✓Defterleri zamanında tasdik ettirmemek: Kullanılması zorunlu fiziki defterler, ilgili kurallara göre kullanılmadan önce tasdik ettirilmelidir.
• ✓Bildirim sürelerini kaçırmak: Genel kurul, adres, organ ve diğer değişikliklere ilişkin bildirimler takip edilmelidir.
• ✓Gelir ve giderleri belgesiz yürütmek: Dernek adına yapılan mali işlemler uygun belgelerle kayıt altına alınmalıdır.
• ✓DERBİS işlemlerini ihmal etmek: Elektronik bildirimlerin zamanında ve doğru yapılması gerekir.

Dernek yöneticileri, mevzuatta belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edilmesi halinde fiilin niteliğine göre idari yaptırımlarla karşılaşabilir. Bu nedenle yalnızca kuruluş aşamasında değil, derneğin bütün faaliyet dönemlerinde kayıt ve bildirim düzeni korunmalıdır.

Dernek Kuruluş Danışmanlığı Neden Önemlidir?

Dernek kurmak isteyen kişiler çoğu zaman kuruluş belgelerini hazırlamaya odaklanır. Oysa tüzüğün doğru düzenlenmesi, ilk genel kurulun planlanması, defterlerin oluşturulması, DERBİS işlemleri ve yıllık beyannameler gibi konular derneğin uzun vadeli yönetimini doğrudan etkiler.

Kuruluş sürecinde uzman desteği alınması, mevzuata aykırı tüzük hükümlerinin ve eksik belge riskinin azaltılmasına yardımcı olur. Ayrıca derneğin kuruluş sonrasındaki idari ve mali yükümlülükleri önceden planlanabilir. Özellikle farklı faaliyet alanlarında çalışmayı hedefleyen derneklerin tüzüklerini bu hedeflere uygun şekilde hazırlaması önemlidir.

Derneğin ilerleyen dönemlerde iktisadi işletme kurması, proje yürütmesi, bağış ve yardım faaliyetlerinde bulunması, uluslararası çalışmalar yapması veya kamu yararına çalışan dernek statüsünü hedeflemesi halinde ilgili mevzuat ve özel koşullar ayrıca değerlendirilmelidir.

Dernek kuruluş işlemleri, tüzük hazırlığı, dernek muhasebesi, genel kurul süreçleri ve idari yükümlülükler hakkında profesyonel destek alarak kuruluş sürecinizi daha sağlıklı planlayabilirsiniz.

Dernek Nasıl Kurulur? Sıkça Sorulan Sorular

Dernek kurmak için en az kaç kişi gerekir?

Türkiye’de bir dernek en az yedi gerçek veya tüzel kişi tarafından kurulabilir. Ancak ilk genel kurulda oluşturulacak organların asıl ve yedek üye sayıları dikkate alınarak üye sayısı artırılmalıdır.

Dernek kuruluşu ne zaman tamamlanmış sayılır?

Kuruluş bildirimi, dernek tüzüğü ve gerekli belgelerin ilgili mülki idare amirliğine teslim edilmesiyle dernek tüzel kişilik kazanır. Belgelerin mevzuata uygunluğu daha sonra incelenir.

Dernek kurmak için devlet harcı ödenir mi?

Dernek kuruluşu için genel olarak sabit bir devlet kuruluş harcı bulunmaz. Ancak noter, defter, kırtasiye, adres ve danışmanlık gibi giderler ortaya çıkabilir.

İlk genel kurul ne zaman yapılmalıdır?

Kuruluş belgelerinde kanuna aykırılık veya eksiklik bulunmadığının ya da bunların giderildiğinin derneğe yazılı olarak bildirilmesini izleyen altı ay içinde ilk genel kurul yapılmalıdır.

İlk genel kurul için 16 üye zorunlu mudur?

Yönetim kurulunun 5 asıl ve 5 yedek, denetim kurulunun 3 asıl ve 3 yedek üyeden oluştuğu bir yapıda toplam 16 kayıtlı üye gerekir. Tüzükte belirlenen organ yapısına göre üye ihtiyacı ayrıca değerlendirilmelidir.

Dernek tüzüğü sonradan değiştirilebilir mi?

Evet. Tüzük değişikliği genel kurul kararıyla yapılabilir. Değişiklik için Türk Medeni Kanunu’nda ve dernek tüzüğünde yer alan toplantı ve karar yeter sayıları dikkate alınmalıdır.

Dernek kurmak için ofis kiralamak zorunlu mudur?

Derneğin bir yerleşim yeri bulunmalıdır; ancak her dernek için mutlaka ticari bir iş yeri kiralanması gerektiği söylenemez. Kullanılacak adresin hukuki niteliği ve ilgili mevzuat hükümleri değerlendirilmelidir.

Dernekler ticari faaliyet yapabilir mi?

Dernekler amaçlarını gerçekleştirmek için gelir elde edebilir. Sürekli ticari faaliyet yürütülmesi gereken durumlarda derneğe bağlı iktisadi işletme kurulması ve vergi mevzuatındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerekebilir.

Dernekler yıllık beyanname vermek zorunda mıdır?

Dernekler, mevzuatta belirtilen dönem ve süreler içinde yıllık beyanname vermekle yükümlüdür. Beyannamenin hazırlanması ve gönderilmesi sırasında derneğin faaliyet ve mali kayıtlarının doğru olması gerekir.

Dernek kuruluş işlemleri internet üzerinden yapılabilir mi?

Derneklerin bazı bildirim ve işlemleri DERBİS üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilebilir. Ancak kuruluş başvurusunun ve gerekli belgelerin teslim yöntemleri için ilgili İl veya İlçe Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğünün güncel uygulaması kontrol edilmelidir.

Dernek Nasıl Kurulur? sorusunun yanıtı, yalnızca kuruluş belgelerinin hazırlanmasından ibaret değildir. Derneğin amacına uygun bir tüzük oluşturulması, ilk genel kurulun zamanında yapılması, üyelik ve mali kayıtların düzenli tutulması ve yıllık bildirimlerin takip edilmesi gerekir. Sağlam bir kuruluş süreci, derneğin ilerleyen yıllarda faaliyetlerini daha sağlıklı ve sürdürülebilir şekilde yürütmesine yardımcı olur.